Materiał mieszany stanowi trudne obciążenie dla układu tnącego. W jednej partii mogą znaleźć się cienkie blachy, profile, pręty, fragmenty stali nierdzewnej oraz części o podwyższonej twardości. Ostrze podczas kolejnych cykli napotyka więc zmienny opór. Nagłe uderzenie w gruby lub twardy element może doprowadzić do powstania mikropęknięcia, a następnie do wyszczerbienia krawędzi.
Segregacja wsadu ogranicza nagłe przeciążenia
Przed podaniem materiału do nożyc należy sprawdzić, czy wsad odpowiada możliwościom maszyny. Szczególnego ryzyka nie tworzy sama różnorodność metali, lecz duże różnice w grubości, kształcie i twardości części trafiających pod ostrze w jednym cyklu.
Z partii warto usuwać elementy, których pochodzenie lub właściwości trudno określić. Problem mogą powodować hartowane sworznie, fragmenty narzędzi, sprężyny, łożyska, wały oraz masywne części maszyn. Operator powinien też kontrolować, czy cienkie arkusze nie złożyły się w kilka warstw. Taki pakiet może stawiać znacznie większy opór, niż wskazuje grubość pojedynczego arkusza.
Docisk i sposób podawania stabilizują cięty materiał
Wsad nie powinien przemieszczać się ani obracać podczas ruchu ostrza. Jeśli profil, rura lub nieregularny fragment metalu opiera się tylko w jednym punkcie, siła cięcia może skierować go na bok. Powstające obciążenie boczne działa wtedy na krawędź noża i zwiększa ryzyko jej uszkodzenia.
Docisk należy dopasować do wielkości i kształtu materiału. Zbyt słabe przytrzymanie nie stabilizuje wsadu, natomiast nierówny docisk może ustawić element pod niekorzystnym kątem. Trzeba również unikać przepełniania komory oraz przypadkowego nakładania grubych części na siebie.
Luz tnący musi odpowiadać ciętemu wsadowi
Źle ustawiona odległość między nożem a przeciwnożem zwiększa naprężenia na krawędzi. Za mały luz może powodować tarcie, zakleszczanie materiału i silne obciążenie ostrza. Zbyt duży prowadzi do zgniatania oraz odrywania metalu zamiast kontrolowanego przecięcia.
Przy zmiennym wsadzie nie da się dobrać jednego ustawienia wyłącznie na podstawie średniej grubości materiału. Parametry powinny odpowiadać zakresowi, który maszyna faktycznie przetwarza. Noże do złomu trzeba też montować bez luzów, z równym podparciem na całej powierzchni. Poluzowane śruby lub zabrudzenia pod korpusem noża mogą zaburzyć jego ustawienie.
Sama wysoka twardość ostrza nie chroni przed wyszczerbieniem
Twarda stal dobrze opiera się ścieraniu, ale nie zawsze dobrze znosi uderzenia. Przy materiale mieszanym liczy się połączenie odporności na zużycie z odpowiednią ciągliwością i odpornością na pękanie. Zbyt krucha krawędź może wykruszyć się po kontakcie z twardym wtrąceniem.
Materiał noża, geometria ostrza i twardość po obróbce cieplnej powinny odpowiadać rodzajowi wsadu, sile maszyny oraz sposobowi podawania. Znaczenie ma również kąt ostrza. Bardzo ostra geometria zmniejsza opór cięcia, lecz może gorzej znosić obciążenia udarowe.
Kontrola krawędzi pozwala wykryć uszkodzenie na wczesnym etapie
Małe wyszczerbienie może szybko się powiększyć, jeśli maszyna nadal pracuje pod dużym obciążeniem. Dlatego obsługa powinna regularnie oglądać krawędź, sprawdzać jakość cięcia i reagować na nietypowy hałas, wzrost nacisku lub zakleszczanie wsadu.
Ograniczenie wyszczerbień wymaga kontroli materiału, poprawnego docisku, właściwego luzu i regularnej oceny ostrzy. Gdy uszkodzenia powtarzają się w tym samym miejscu, samo ostrzenie zwykle nie rozwiąże problemu. Trzeba wtedy sprawdzić mocowanie, prowadzenie, przeciwnoże i sposób podawania wsadu.
