Krople pokrywające wewnętrzną stronę folii nie zawsze oznaczają problem. Kondensacja pojawia się, gdy ciepłe i wilgotne powietrze pod osłoną styka się z chłodniejszym materiałem. Niepokój powinny wzbudzić dopiero stale mokre liście, spływająca na rośliny woda, zaparowana powierzchnia osłony i długo utrzymująca się wysoka wilgotność.
Dlaczego pod folią gromadzi się wilgoć?
Woda trafia pod osłonę z gleby, podlewania i transpiracji roślin. W słoneczny dzień temperatura szybko rośnie, a wilgoć paruje. Po ochłodzeniu para wodna osiada na wewnętrznej powierzchni folii. Jeżeli wymiana powietrza przebiega zbyt wolno, krople łączą się i zaczynają spływać.
Perforowane folie dla rolnictwa odprowadzają część wilgotnego powietrza bez konieczności ciągłego odsłaniania uprawy. Otwory ułatwiają też oddawanie nadmiaru ciepła i wymianę gazową. Ich liczba, średnica oraz rozmieszczenie muszą jednak odpowiadać gatunkowi roślin, porze roku i warunkom panującym na stanowisku.
Kiedy zwiększenie perforacji może pomóc?
Większą powierzchnię otworów można rozważyć, gdy kondensacja utrzymuje się przez większą część dnia, a liście długo pozostają mokre. Podobny sygnał stanowi zaparowanie osłony mimo słonecznej pogody oraz intensywne spływanie kropli po folii.
Większa perforacja może też pomóc na stanowiskach wilgotnych, osłoniętych od wiatru lub słabo przewiewnych. Potrzebują jej często rośliny o dużej masie liściowej, które intensywnie oddają wodę. Problem nasila się po obfitym podlewaniu, zwłaszcza gdy nawadnianie odbywa się wieczorem, a nocą temperatura wyraźnie spada.
Same krople nie wystarczą jednak do podjęcia decyzji. Przed zmianą folii trzeba sprawdzić wilgotność gleby, termin podlewania, zagęszczenie roślin i możliwość przewietrzania boków tunelu. Zbyt intensywne nawadnianie może powodować kondensację nawet pod folią z licznymi otworami.
Więcej otworów oznacza słabszą ochronę cieplną
Zwiększenie perforacji poprawia przepływ powietrza, lecz jednocześnie przyspiesza utratę ciepła. Osłona może wtedy gorzej chronić młode rośliny podczas chłodnych nocy i przymrozków. Szybciej traci również nagromadzoną wilgoć, co wpływa na warunki panujące przy powierzchni gleby.
Z tego powodu folii nie należy dobierać wyłącznie pod kątem ograniczenia skraplania. Wczesną wiosną ważniejsza może okazać się ochrona przed zimnem. W cieplejszym okresie większe znaczenie zyskuje odprowadzanie nadmiaru temperatury i pary wodnej. Czasem lepsze rezultaty daje stopniowe zwiększanie wentylacji wraz z rozwojem roślin niż zastosowanie mocno perforowanej osłony od początku uprawy.
Rozmieszczenie otworów wpływa na cyrkulację powietrza
Perforacja powinna umożliwiać równomierną wymianę powietrza na całej długości tunelu. Otwory skupione tylko w jednej części mogą nie usunąć wilgoci z miejsc, gdzie rośliny rosną gęściej. Liczy się także wysokość osłony, jej napięcie oraz odległość od liści.
Folia nie powinna stale dotykać roślin. Kontakt mokrego materiału z liśćmi wydłuża okres ich zwilżenia i może powodować uszkodzenia mechaniczne podczas wiatru. Równe rozłożenie osłony na pałąkach ułatwia przepływ powietrza oraz odprowadzanie skroplin poza uprawę.
Obserwacja uprawy pozwala dobrać właściwą perforację
Odpowiednia liczba otworów powinna ograniczać długotrwałą wilgoć, ale nie pozbawiać roślin potrzebnej ochrony cieplnej. Decyzję warto oprzeć na temperaturze pod osłoną, czasie utrzymywania się mokrych liści, rodzaju uprawy i prognozowanej pogodzie. Dobrze dobrana perforacja tworzy stabilniejsze warunki bez nadmiernego wychładzania tunelu.
