Dobra mieszanka paszowa powinna mieć nie tylko odpowiednią wartość żywieniową. Liczy się też jej struktura: sypkość, jednorodność, mniejsza podatność na pylenie i łatwe pobieranie przez zwierzęta. Zbyt sucha, pyląca pasza może osiadać w karmidłach, utrudniać zadawanie i pogarszać komfort pracy w budynku inwentarskim. Dlatego natłuszczanie mieszanki ma znaczenie nie tylko żywieniowe, ale także technologiczne.
Tłuszcz pomaga połączyć drobne frakcje paszy
W mieszankach paszowych często występują składniki o różnej granulacji. Część z nich ma postać drobnych cząstek, które łatwo się rozdzielają, unoszą w powietrzu albo gromadzą na dnie zbiornika. Dodatek tłuszczu roślinnego pomaga ograniczyć ten problem.
Olej sojowy paszowy może poprawiać spójność mieszanki, ponieważ delikatnie pokrywa cząstki paszy i zmniejsza ich nadmierną suchość. Dzięki temu komponenty lepiej się ze sobą łączą, a pasza ma bardziej równą strukturę. Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy receptura zawiera dużo śruty, komponentów białkowych, otrąb lub innych surowców o pylistej frakcji.
Mniejsze pylenie ułatwia produkcję i zadawanie paszy
Pylenie paszy przeszkadza na kilku etapach. W mieszalni utrudnia utrzymanie porządku, zwiększa straty surowca i pogarsza warunki pracy. W gospodarstwie może wpływać na komfort zwierząt oraz obsługę systemów zadawania paszy. Zbyt pyląca mieszanka bywa też mniej chętnie pobierana, zwłaszcza przez młodsze zwierzęta.
Natłuszczanie pomaga ograniczyć unoszenie się drobnych cząstek. Pasza staje się mniej sucha, mniej drażniąca i łatwiejsza do podania. W przypadku trzody chlewnej ma to znaczenie przy paszach sypkich, które zwierzęta pobierają bezpośrednio z koryt lub automatów. W żywieniu drobiu lepsza struktura mieszanki może wspierać równomierne pobranie składników z dawki.
Kiedy dodatek oleju poprawia jakość mieszanki?
Najlepsze efekty pojawiają się wtedy, gdy receptura wymaga jednocześnie zwiększenia energii i poprawy właściwości fizycznych paszy. Tłuszcz nie powinien jednak maskować błędów w doborze surowców, rozdrobnieniu lub mieszaniu. Działa dobrze wtedy, gdy pasza ma już prawidłowo dobraną bazę.
Dodatek oleju może pomóc szczególnie przy mieszankach, które:
- zawierają dużo drobnych komponentów,
- nadmiernie pylą po wymieszaniu,
- mają zbyt suchą strukturę,
- łatwo rozwarstwiają się podczas transportu lub przesypywania,
- wymagają podniesienia wartości energetycznej bez zwiększania objętości dawki.
W takich sytuacjach olej sojowy paszowy pełni podwójną funkcję. Z jednej strony zwiększa koncentrację energii, z drugiej poprawia cechy użytkowe gotowej paszy.
Znaczenie ma właściwe dozowanie
Zbyt mała ilość tłuszczu może nie dać zauważalnej poprawy struktury. Zbyt duża może obciążyć mieszankę, pogorszyć jej sypkość lub utrudnić magazynowanie. Dlatego dawkę trzeba dopasować do gatunku zwierząt, wieku, formy paszy i celu żywieniowego.
Przy paszach dla prosiąt, młodego drobiu lub zwierząt o wrażliwym układzie pokarmowym liczy się szczególna ostrożność. Mieszanka powinna pozostać dobrze pobierana, stabilna i bezpieczna dla trawienia. W paszach dla tuczników, brojlerów czy loch dodatek tłuszczu częściej służy podniesieniu energii dawki oraz poprawie jej struktury.
Lepsza struktura wspiera wykorzystanie paszy
Dobrze natłuszczona mieszanka mniej pyli, łatwiej przechodzi przez urządzenia paszowe i zachowuje większą jednorodność. Zwierzę nie wybiera tak łatwo pojedynczych frakcji, więc pobiera dawkę bliższą założonej recepturze. To ma znaczenie dla stabilnego żywienia, kontroli kosztów i jakości produkcji.
Odpowiednio dobrany tłuszcz roślinny pomaga połączyć cele technologiczne z żywieniowymi. Poprawia strukturę mieszanki, zwiększa jej wartość energetyczną i może ułatwiać codzienną pracę z paszą. Najlepszy efekt daje wtedy, gdy stanowi część dobrze policzonej receptury, a nie przypadkowy dodatek do gotowej mieszanki.
